مرتضى راوندى
156
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
تمدن بشرى در سطح جهان ترقى كند ، شاهنامه در هزار سال اخير الهامبخش ايراندوستى ، شهامت و راستى و عدالت بوده است ، كتابى است كه همه قشرهاى جامعه ما به آن علاقمندند . پندواندرزهاى اين كتاب ارزشمند ، علاوهبر تقويت حس وطندوستى و احترام به آدابورسوم اجدادى ، نهال پاكى و راستى را در نهاد ايرانى آبيارى مىكند . ببخشاى بر مردمِ مستمند * ز بد دور باش و بترس از گزند اگر پيشه دارد دِلَت راستى * چنان دان كه گيتى بياراستى مياساى ز آموختن يك زمان * ز دانش ميفكن دل اندر گمان ميازار مورى كه دانهكش است * كه جان دارد و جان شيرين خوش است ز چيز كسان دور داريد دست * بىآزار باشيد و يزدانپرست آن حكيم فرزانه ما را از نتيجه كردار ناپسند نيز بدينگونه آگاه مىسازد : هر آنكس كه تخم جفا را بكشت * نه خوش روز بيند نه خرّم بهشت وقتىكه انسان مطالعاتى در زندگى شرافتمندانهء فردوسى و شاهنامه گرانقدرش مىكند بىاختيار شيفتهء اين مرد بزرگوار مىشود كه به راستى نظيرش در تاريخ ما نادر و نام نيكش همانطورى كه خودش گفته است ابدى است . نميرم از اين پس كه من زندهام * كه تخم سخن را پراكندهام جاى بسى خوشحالى است كه عدهيى از مردان دانشمند و خوشنام كشورمان درصدد هستند كه يك اجتماع فرهنگى هنرى و ورزشى به نام « ايرانسراى فردوسى در توس بنا كنند تا مطالعات بيشترى در مورد شخص فردوسى و شاهنامه انجام گيرد ، هنوز خيلى مباحث راجع به حكيم توس و شاهنامهاش ناشناخته است كه اميدواريم با مطالعات بيشتر در اين قسمت ، و بطور كلى در فرهنگ ايرانى پيشرفتهاى شايانى انجام گيرد . توفيق بانيان اين امر خير و ارزشمند را از درگاه پروردگار خواستارم . « 1 » نكتهگيرى بر شاهنامه بهنظر محمد على فروغى : « اگر بناى خردهگيرى بر شاهنامه باشد ، البته نكتههاى چند هم بر فردوسى مىتوان گرفت ؛ و از آنجا كه بشر بوده بايد قبول كرد كه اثرش بىعيب و نقص نتواند بود ؛ اما حق اين است كه بهواسطه عوارض بسيار كه در ظرف قرون متواليه بر شاهنامه وارد آمد ، نمىتوان دانست كه چه اندازه از معايب و نواقص را فردوسى شخصا عهدهدار است ، مثلا بعضى از
--> ( 1 ) . پروفسور حسين صادقى استاد و رئيس بخش جراحى قلب در دانشگاه و بيمارستان لوزان ( سوئيس ) 9 نوامبر 1992 ( به نقل از فصلنامه « هستى » به مديريت دكتر محمد على اسلامى ندوشن ) آذرماه 1371 .